Ο κόσμος δεν τελειώνει εκεί που τελειώνει η προσβασιμότητα.

Υπάρχουν μέρη που θέλουμε να ανακαλύψουμε, άλλα στα οποία θέλουμε να ξαναγυρίσουμε, κι άλλα που θα θέλαμε απλώς να ζήσουμε λίγο πιο ολοκληρωμένα. Συνήθως η πρόσβαση αντιμετωπίζεται σαν προϋπόθεση: είτε υπάρχει ήδη, είτε το ταξίδι δεν γίνεται.

Το AbleNomads ξεκινά από μια άλλη θέση. Ότι το κενό ανάμεσα στο «θέλω να πάω» και στο «μπορώ να πάω» αξίζει προσοχή, φαντασία και συνεργασία με ανθρώπους που ξέρουν.

Γυναίκα σε ενεργό αμαξίδιο σε ένα ξέφωτο πάνω από ορεινό δρόμο, κοιτάζει το ηλιοβασίλεμα πάνω από τη θάλασσα· πίσω της ένα αυτοκίνητο με ανοιχτό πορτμπαγκάζ.

Ένας τόπος μπορεί να υπάρχει στον χάρτη και να λείπει από τη ζωή σου.

Ένα χωριό στο βουνό, ένα μονοπάτι προς τη θάλασσα, ένας αρχαιολογικός χώρος, η πλατεία όπου μεγάλωσαν οι γονείς σου. Όλα αυτά περιγράφονται με φωτογραφίες, αποστάσεις και ώρες λειτουργίας. Σπάνια περιγράφονται με όσα κρίνουν αν μπορείς πραγματικά να τα ζήσεις: την κλίση του δρόμου, τα τρία σκαλοπάτια στην είσοδο, το αν υπάρχει κάπου να σταθείς.

Η απόσταση ανάμεσα σε έναν τόπο που υπάρχει και σε έναν τόπο που είναι προσβάσιμος δεν φαίνεται σε κανέναν οδηγό. Κι όμως, για πολλούς ανθρώπους, αυτή η απόσταση καθορίζει πού πηγαίνουν, πού δεν σκέφτονται καν να πάνε, και τι μένει τελικά για πάντα «κάποια άλλη φορά».

Γυναίκα σε ενεργό αμαξίδιο σταματά σε ένα πλακόστρωτο σοκάκι ενός νησιώτικου χωριού και κοιτάζει ένα καμπαναριό στο φως του δειλινού.

Δεν πρόκειται μόνο για διακοπές.

Το να πηγαίνεις κάπου σημαίνει πολλά περισσότερα από ένα ταξίδι. Σημαίνει να είσαι στο πανηγύρι του χωριού, στη συναυλία, στην αγορά του Σαββάτου. Να γνωρίζεις ανθρώπους, να δοκιμάζεις κάτι καινούργιο, να επιστρέφεις σε έναν τόπο που έχει σημασία για σένα.

Η πρόσβαση, εδώ, είναι ζήτημα αυτονομίας και επιλογής: να αποφασίζεις εσύ πού θα πας, πότε και πώς — με τους δικούς σου όρους, όχι με όσα έχουν προβλέψει άλλοι για σένα.

Τα πιο όμορφα μέρη δεν είναι πάντα τα πιο εύκολα. Αυτό θέλουμε να αλλάξει.

Η πρόσβαση δεν είναι μοιρασμένη δίκαια.

Οι μεγάλες πόλεις και οι γνωστοί προορισμοί συγκεντρώνουν συνήθως την περισσότερη προσοχή, τις περισσότερες υποδομές και την περισσότερη πληροφόρηση. Αλλού η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Υπάρχουν μικρές κοινότητες με εξαιρετική φιλοξενία και ελάχιστη πληροφορία· υπάρχουν μέρη που είναι πιο προσβάσιμα απ’ όσο νομίζει κανείς, απλώς κανείς δεν το έχει καταγράψει.

Δεν μας ενδιαφέρει να βάλουμε ετικέτες σε τόπους. Μας ενδιαφέρει να καταλάβουμε τι λείπει για να γίνει η συμμετοχή απλή — και τι υπάρχει ήδη, αλλά δεν το ξέρει κανείς.

Το «είναι προσβάσιμο;» δεν είναι η σωστή ερώτηση.

Το «είναι προσβάσιμο;» συνήθως παίρνει απάντηση «ναι» ή «όχι» — και η συζήτηση τελειώνει. Εμάς μας ενδιαφέρει η επόμενη ερώτηση: τι θα χρειαζόταν για να γίνει;

Η απάντηση σπάνια είναι μία. Περνά από την προσεκτική παρατήρηση, την πρακτική γνώση, τον σχεδιασμό που σέβεται το τοπίο και τους ανθρώπους του, και πάνω απ’ όλα από τη συνεργασία. Είναι αργή δουλειά. Είναι και η μόνη που αντέχει στον χρόνο.

Παρέα γύρω από ένα τραπέζι σε παραθαλάσσια ταβέρνα· ένας άνδρας σε ενεργό αμαξίδιο γελά, ενώ μια ηλικιωμένη ντόπια γυναίκα δείχνει προς την ακτή.

Κανείς δεν γνωρίζει έναν τόπο καλύτερα από τους ανθρώπους του.

Ο ψαράς ξέρει ποιο μονοπάτι είναι ομαλό. Η ιδιοκτήτρια του καφενείου ξέρει πού μπορεί να μπει ένα τραπέζι στο ίσωμα. Και ο άνθρωπος που κινείται με αμαξίδιο ξέρει, με μια ματιά, αυτό που κανένα σχέδιο δεν θα έδειχνε ποτέ.

Μια ουσιαστική συζήτηση για την πρόσβαση χρειάζεται και τις δύο γνώσεις: εκείνη του τόπου και εκείνη της βιωμένης εμπειρίας. Τίποτα για εμάς χωρίς εμάς — και τίποτα για έναν τόπο χωρίς τους ανθρώπους του.

Από μια ιδέα που αξίζει να εξερευνηθεί.

Το AbleNomads είναι μια πρωτοβουλία που αναπτύσσεται μέσα στην iCanότητα. Δεν είναι ταξιδιωτικό γραφείο και δεν κάνει κρατήσεις.

Αυτό που έχει είναι μια σαφής φιλοδοξία: να ερευνήσει, να δοκιμάσει και να ενθαρρύνει περισσότερες ευκαιρίες για πρόσβαση και συμμετοχή, εκεί όπου σήμερα σπάνια υπάρχουν. Θα το κάνει σταδιακά, σε συνεργασία με τους ανθρώπους κάθε τόπου.

Ξέρεις έναν τόπο που αξίζει;

Ένα μέρος, ένα εμπόδιο που δεν σε αφήνει να το ξεχάσεις, μια γνώση ή μια ιδέα για συνεργασία. Πες μας ποιον τόπο έχεις στο μυαλό σου.